Ôtô nhiều nút bấm đôi khi gây mất tập trung hơn màn hình cảm ứng

50 nút bấm trên một mẫu xe Mazda làm tài xế mất nhiều thời gian thao tác hơn màn hình cảm ứng trên xe Tesla.Các dòng ôtô hiện đại ngày càng trang bị màn hình lớn hơn,bộ xử lý nhanh hơn và giao diện được quảng cáo là thông minh hơn. Tuy nhiên,theo một thử nghiệm mới tại Thụy Điển,việc thực hiện các tác vụ cơ bản khi ngồi sau vô-lăng thực tế lại tốn nhiều thời gian hơn so với cách đây 4 năm. Nếu kết quả này phản ánh đúng thực tế,đây sẽ là một điểm trừ lớn cho các kỹ sư thiết kế trải nghiệm người dùng (UX) trên xe hơi.Tạp chí Vi Bilägare của Thụy Điển vừa tái hiện bài thử nghiệm về mức độ gây mất tập trung cho tài xế (từng thực hiện năm 2022). Họ đo lường thời gian người lái hoàn thành một nhóm tác vụ thông thường khi đang duy trì tốc độ 110 km/h trên một đường băng đóng cửa. Trung bình,các tài xế phải di chuyển quãng đường 813 m trước khi hoàn thành việc cài đặt,tăng lên so với mức 756 m của 4 năm trước. Con số này tương đương với việc tài xế mất thêm khoảng 2 giây phân tâm khỏi mặt đường.Bài thử nghiệm bao gồm 4 thao tác quen thuộc: bật sưởi ghế kết hợp tăng nhiệt độ cabin và kích hoạt sấy kính; chuyển kênh đài phát thanh; cài đặt lại (reset) máy tính hành trình; cuối cùng là giảm độ sáng bảng đồng hồ và tắt màn hình trung tâm.Dưới đây là bảng xếp hạng của các mẫu xe trong thử nghiệm:Mẫu xeQuãng đường hoàn thành

4 thao tác (m)Mazda CX-601.137Mercedes CLA1.116Toyota Corolla Cross1.024Volvo V60863BYD Seal U819Nissan Qashqai813Kia EV3812Citroen C3 Aircross774Tesla Model Y608Skoda Kodiaq542Volvo XC60485Trước khi bắt đầu,các tài xế được cho thời gian để làm quen với từng mẫu xe. Mọi lượt chạy bị lệch làn hoặc không duy trì được tốc độ đều phải thực hiện lại. Thời gian cho mỗi tác vụ được tính riêng biệt,bắt đầu từ khi tài xế đặt cả hai tay lên vô-lăng và kết thúc ngay khi thao tác hoàn thành.Mỗi xe sẽ do hai tài xế trải nghiệm. Tính năng điều khiển bằng giọng nói bị loại bỏ do sự khác biệt lớn về chức năng giữa các thương hiệu. Buổi thử nghiệm diễn ra tại sân bay Lunda gần Uppsala,trong điều kiện trời nhiều mây,nhiệt độ 12 độ C. Nghiên cứu cũng đánh giá thêm về tính năng điện thoại,khả năng thao tác trên màn hình khi đeo các loại găng tay khác nhau,khoảng cách từ mắt đến màn hình và ấn tượng ban đầu từ một nhóm tài xế ở nhiều độ tuổi.Kết quả gây ngạc nhiên nhất là bản thân màn hình cảm ứng có vẻ không phải là nguyên nhân gây mất tập trung. Minh chứng là chiếc Volvo XC60 hoàn thành bài thử nghiệm chỉ sau 485 m di chuyển. Kết quả này cho thấy giao diện trên xe rất trực quan,phản hồi nhanh và giúp tài xế tập trung tốt vào lộ trình. Ngược lại,chiếc Volvo V60 đời 2016 - đại diện cho triết lý thuần nút bấm vật lý - lại cần tới 863 m để hoàn thành yêu cầu.Mazda CX-60 có tới 50 nút bấm. Ảnh: MazdaTệ hơn cả là Mazda CX-60. Màn hình cảm ứng của mẫu xe này tự động khóa khi xe di chuyển,buộc tài xế phải phụ thuộc hoàn toàn vào cụm điều khiển cơ học. Kết quả là họ mất tới 37 giây và trôi qua quãng đường 1.137 m để xong việc. Cabin của CX-60 cũng sở hữu tới 50 nút bấm,con số lớn nhất trong loạt xe thử nghiệm năm nay.Trong khi giao diện thuần màn hình của Tesla ghi nhận sự cải tiến so với bài thử trước đó,Mercedes lại đi lùi khi khiến tài xế mất thêm 15 giây cho cùng các tác vụ. Nói cách khác,tư duy thiết kế giao diện quan trọng hơn việc hãng xe chọn nút bấm vật lý hay tích hợp vào màn hình. Nếu không tính các nút cơ bản như công tắc kính cửa sổ,chiếc Tesla Model Y chỉ có vỏn vẹn 4 nút bấm; các tính năng từ chỉnh gương đến vào số đều phải thao tác qua màn hình.Mẫu xe thuần màn hình Mercedes CLA mất tổng cộng 35 giây để hoàn thành bài thử. Nguyên nhân một phần đến từ độ trễ khởi động lên tới 19 giây tính từ lúc mở khóa cho đến khi màn hình nhận lệnh,trái ngược hoàn toàn với xe Tesla - vốn khởi động ngay khi cửa xe vừa mở. Trong khi đó,mẫu Skoda kết hợp cả núm xoay lẫn màn hình đạt thành tích tốt thứ hai với 542 m di chuyển,tài xế chỉ mất 18 giây để thao tác.Tesla Model Y chỉ có 4 nút bấm,gần như mọi thao tác đều thực hiện trên màn hình. Ảnh: Car and DriverTrên chiếc Toyota Corolla Cross,dù màn hình đặt ở vị trí hợp lý nhưng điểm trừ lại nằm ở mục chỉnh độ sáng bảng đồng hồ. Tính năng này bị giấu quá sâu trong menu,khiến chiếc xe phải lăn bánh tới 580 m trước khi tài xế tìm thấy.Vị trí đặt màn hình nhìn chung đã có cải tiến. Trên chiếc XC60,tài xế chỉ cần hạ góc nhìn xuống 35 độ,tốt hơn nhiều so với mức 56 độ của MG Marvel R (mẫu xe tệ nhất năm 2022). Kích thước màn hình của Nissan Qashqai cũng được phóng to từ 9 inch lên 12,3 inch so với phiên bản trước.Dù vậy,nghiên cứu này vẫn có những giới hạn nhất định. Chỉ 10 mẫu xe khó có thể đại diện cho toàn bộ ngành công nghiệp ôtô. Mức độ quen xe của tài xế,cách bố trí cabin,các phím bấm trên vô-lăng và ngay cả bản chất các tính năng được thử nghiệm đều có thể làm thay đổi kết quả cuối cùng. Tuy còn những tranh cãi về mặt phương pháp,những số liệu mà bài thử nghiệm này chỉ ra vẫn mang đến góc nhìn bất ngờ cho nhiều người.Mỹ Anh