Thay khớp háng cho chàng trai mắc bệnh xương thủy tinh

Hà NộiĐức,20 tuổi,trật khớp háng phải bẩm sinh trên nền bệnh xương thủy tinh,được phẫu thuật thay khớp háng nhân tạo có thể bước đi.Đức được chẩn đoán mắc bệnh xương thủy tinh (tạo xương bất toàn) từ tháng thứ 7 thai kỳ. Bệnh này do bất thường di truyền khiến cơ thể thiếu collagen,làm xương giòn,dễ gãy dù va chạm nhẹ. Khi 7 tháng tuổi,Đức gãy xương đùi lần đầu,đến nay gãy xương khoảng 50 lần,hơn 35 lần bó bột,bất động dài ngày,15 lần phải phẫu thuật kết hợp xương hoặc đặt nẹp.Lần này,Đức đau háng bên phải,vận động khó khăn,dáng đi lệch vẹo,chân phải dài hơn trái 5 cm. Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội sờ rõ khối mấu chuyển ở bẹn phải trật lên cao,phim chụp X-quang xác định trật khớp háng bẩm sinh.Bác sĩ Quyền khám cho Đức. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm AnhThS.BS Nguyễn Quang Tôn Quyền,Phó trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình,Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội,cho biết thay khớp háng nhân tạo là lựa chọn duy nhất giúp người bệnh phục hồi vận động,đi lại tốt hơn. Tuy nhiên,bệnh xương thủy tinh khiến phẫu thuật nhiều thách thức do xương mỏng,giòn,biến dạng sau nhiều lần gãy và can thiệp. Khi thao tác,người bệnh có nguy cơ gãy thêm xương.Năm ngoái,Đức gãy xương đùi,được đóng đinh nội tủy. Dù êkíp phẫu thuật cẩn trọng,Đức gãy thêm hai xương sườn và xương đòn.Bác sĩ Quyền cùng êkíp hội chẩn,lên kế hoạch phẫu thuật từng bước nhằm khôi phục vị trí giải phẫu của khớp háng,điều chỉnh chiều dài chi và kết hợp các yếu tố kích thích sinh học giúp xương lành nhanh hơn sau phẫu thuật. Trước mổ,Đức được đo mật độ xương bằng máy Dexa,chụp cắt lớp vi tính (CT) độ phân giải cao,dựng hình 3D,giúp đánh giá chất lượng xương,đường kính,độ hẹp,cong ống tủy.Khớp háng Đức trật cao (bên trái) khiến độ dài hai chân chệnh lệch (bên phải). Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm AnhKhi mổ,bác sĩ Quyền bộc lộ khớp háng phải,thấy ổ cối thiểu sản,nông,rộng,phần mềm xung quanh đã co rút. Êkíp cắt chỏm xương đùi,tận dụng lại mảnh xương tạo hình vòm cho ổ cối,bắt vít cố định. Sau đó đục xương,chỉnh trục để đưa khớp háng vào vị trí giải phẫu chính xác. Đức được tháo nẹp cũ,cắt ngắn xương đùi 3,5 cm,cố định bằng nẹp vít,ghép xương quanh vị trí cắt xương. Cuối cùng,bác sĩ Quyền nắn khớp nhân tạo vào vị trí,kiểm tra khớp háng vững,vận động tốt,chiều dài chi cân bằng,kết thúc ca mổ trong 3 tiếng.Hậu phẫu,Đức được tập vật lý trị liệu với các bài tập co duỗi thụ động nhẹ nhàng,tăng tiến chậm tới khi ngồi được,đứng với khung tập đi,chịu lực từng phần lên chân phẫu thuật.Đức xuất viện sau 7 ngày,tiếp tục tập phục hồi chức năng tại cơ sở y tế địa phương. Sau 3 tuần khám lại,tầm vận động khớp háng của Đức tốt,không còn đau,chênh lệch chiều dài hai chân giảm đáng kể. Sau 5 tuần,người bệnh có thể đi lại mà không cần nạng,không phụ thuộc xe lăn và người nhà như trước.Đức đi lại cùng bố vào tuần thứ ba sau phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh"Ca mổ là kỳ tích với tôi",Đức nói khi lần đầu tự đứng dậy và bước đi. Từ khi sinh ra tới năm 18 tuổi,phần lớn hoạt động di chuyển của Đức phụ thuộc người nhà và xe lăn. Hai năm gần đây,Đức phẫu thuật đóng đinh nội tủy,nẹp củng cố xương đùi,tập phục hồi chức năng để bắt đầu đi lại được với nạng.Bác sĩ Quyền cho biết sau thay khớp nhân tạo,Đức có thể tiến tới mục tiêu bỏ nạng hoàn toàn,bước đi như người bình thường. Tuy nhiên,người bệnh cần theo dõi cẩn thận,tái khám thường xuyên để được đánh giá chức năng vận động,điều chỉnh phác đồ tập luyện và dự phòng gãy xương bằng thuốc chống hủy xương.Theo bác sĩ Quyền,trước đây người bệnh xương thủy tinh có nguy cơ tàn phế cao do gãy xương lặp lại,phải bó bột hoặc phẫu thuật,bất động kéo dài khiến cơ yếu,xương loãng,dẫn đến cong vẹo xương,biến dạng khớp và giảm khả năng vận động.Hiện các kỹ thuật chỉnh hình như dựng hình 3D từ CT,chỉnh trục xương,đóng đinh nội tủy thế hệ mới cùng điều trị nội khoa,vật lý trị liệu giúp người bệnh phục hồi vận động,cải thiện chất lượng cuộc sống.Thanh Long